Το άθλημα τού στίβου διαγράφει πορεία αρκετών χιλιάδων χρόνων, από τις εποχές πολύ πριν από τη γέννηση του Χριστού μέχρι τη σημερινή επαναστατική εξέλιξη της τεχνολογίας. Και πάντα υπάρχει το ίδιο έντονο ενδιαφέρον για τη στατιστική μελέτη τής καταγραφής των αποτελεσμάτων σε καθένα αγώνισμα ξεχωριστά, από την πιο μικρή έως την πιο μεγάλη διοργάνωση. Οι συγκρίσεις μπορεί να είναι λίγο «άδικες» για τις επιδόσεις σε χωμάτινα στάδια, σε σχέση με τις σημερινές επιδόσεις σε υπερσύγχρονους τάπητες, με τις συνθήκες προπόνησης να είναι και αυτές εντελώς διαφορετικές, όμως αυτό αποτελεί μέρος τής εξέλιξης τής ανθρώπινης ζωής, με το κάθε αύριο να είναι καλύτερο από το χθες...

Τη φετινή χρονιά συμπληρώνονται 130 χρόνια από την υλοποίηση του οράματος δύο σπουδαίων διανοούμενων τού 19ου αιώνα, τού Γάλλου βαρόνου Πιέρ ντε Κουμπερτάν και του Έλληνα λογοτέχνη Δημήτριου Βικέλα, που ήταν η αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Το 1894 ιδρύθηκε η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή, με πρώτο πρόεδρο τον Δημήτριο Βικέλα και τον Απρίλιο τού 1896 διεξήχθησαν στην Αθήνα οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες. Η τελετή έναρξης πραγματοποιήθηκε στο Καλλιμάρμαρο, το Παναθηναϊκό Στάδιο, στις 6 Απριλίου 1896, Δευτέρα τού Πάσχα για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς.

Το πιο σημαντικό, που μάς έδωσε την αφορμή να κάνουμε την έρευνα που σας παρουσιάζουμε, είναι ότι φέτος συμπληρώθηκαν ήδη 130 χρόνια από τους 1ους Παγκύπριους Αγώνες ή τα «Α΄ Κύπρια» όπως ονομάζονταν, τα οποία διεξήχθησαν στις 3 και 4 Φεβρουαρίου 1896 στο παραλιακό μέτωπο τής Λεμεσού, απέναντι από τον Δημόσιο Κήπο. Στην πορεία των πρώτων χρόνων μπορεί να μην έχουν αποθηκευτεί όλες οι επιδόσεις σε όλα τα αγωνίσματα, όμως αυτό το οποίο επεξεργαστήκαμε και θα σας παρουσιάσουμε, είναι τη σύγκριση των κορυφαίων επιδόσεων σε κάθε αγώνισμα, που ανήκει τώρα πια στα Ολυμπιακά, ανά αιώνα...

Δηλαδή, θα σας μεταφέρουμε τις κορυφαίες επιδόσεις που έχουν καταγραφεί στο τέλος τού 19ου αιώνα και ολόκληρο τον 20ό αιώνα, σε σύγκριση με αυτές που έχουν σημειωθεί στον 21ο αιώνα. Κι επειδή θέλουμε να έχουμε και μία πιο ξεκάθαρη εικόνα για το πού βρίσκεται αυτήν τη στιγμή ο κυπριακός στίβος, αναφερόμαστε ξεχωριστά στην τρίτη 10ετία τού 21ου αιώνα. Μελετώντας τούς πίνακες που θα σας παρουσιάσουμε θα αντιληφθείτε και εσείς καλύτερα τι εννοούμε, ευχόμενοι όπως οι αριθμοί, από το 2020 και μετά, να βελτιωθούν ακόμη περισσότερο.

Θα αρχίσουμε, λοιπόν, την παρουσίαση από την κατηγορία ανδρών, με την πρώτη σημαντική επισήμανση ότι από τα 20 ατομικά Ολυμπιακά αγωνίσματα που θα συγκρίνουμε (δεν βάλαμε τις σκυταλοδρομίες), οι 11 κορυφαίες επιδόσεις, που αποτελούν βέβαια και παγκύπρια ρεκόρ, καταγράφηκαν τον 20ό αιώνα και μόνο οι εννέα (9) στον 21ο!!! Το παλαιότερο υφιστάμενο παγκύπριο ρεκόρ ανδρών, ανήκει στον Σταύρο Τζιωρτζή, καθώς έτρεξε τα 400μ. με εμπόδια σε 49.66 το 1972, ενώ από το 1975 κρατά το ρεκόρ τού αείμνηστου Λουκά Λουκά στη σφαιροβολία με 19,84μ. Πιο κάτω σάς παρουσιάζουμε συνοπτικά το πότε σημειώθηκαν τα υφιστάμενα παγκύπρια ρεκόρ ανδρών:

ΤΕΛΟΣ 19ου ΚΑΙ 20ός ΑΙΩΝΑ (01/01/1896 - 31/12/1999)

400μ. εμπόδια      Σταύρος Τζιωρτζής             49.66         02/09/1972

Σφαιροβολία         Λουκάς Λουκά                     19,84μ.      09/04/1975

10.000μ.               Μάριος Κασσιανίδης           28:26.87    19/06/1981

Μήκος                   Δημήτρης Αραούζος           7,86μ.        25/03/1982

5.000μ.                 Φίλιππος Φιλίππου             13:34.29    27/08/1983

3.000μ. στιπλ       Φίλιππος Φιλίππου             8:24.01      15/09/1983

800μ.                    Σπύρος Σπύρου                  1:47.17      15/09/1983

Μήκος                   Μιχάλης Ροδοσθένους       7,86μ.        24/05/1986

Τριπλούν              Μάριος Χατζηανδρέου        17,13μ.      11/07/1991

100μ.                    Γιάννης Ζησιμίδης               10.11         25/05/1996

200μ.                    Πρόδρομος Κατσαντώνης  20.37         19/07/1998

400μ.                    Ευριπίδης Δημοσθένους    46.16         10/07/1999

21ος ΑΙΩΝΑΣ - ΑΡΧΕΣ (01/01/2000 - 31/12/2019)

Δέκαθλο               Γιώργος Ανδρέου                7.802β.      12/08/2000

Ύψος                    Κυριάκος Ιωάννου               2,35μ.        29/08/2007

1.500μ.                 Αμίν Χαντίρι                         3:39.50      03/06/2016

Επί κοντώ            Νίκανδρος Στυλιανού          5,61μ.        25/02/2017

110μ. εμπόδια      Μίλαν Τράικοβιτς                13.25         09/07/2017

Ακοντισμός           Πάρις Μπατζάβαλης           77,65μ.      19/05/2019

Δισκοβολία           Απόστολος Παρέλλης         66,32μ.      30/09/2019

21ος ΑΙΩΝΑΣ - ΠΡΟΣΦΑΤΑ (01/01/2020 - 31/03/2026)

Μαραθώνιος        Αμίν Χαντίρι                         2:10:20      19/02/2023

Σφυροβολία          Ιωσήφ Κεσίδης                    77,32μ.      27/02/2026

Με την πιο πάνω επεξήγηση σάς παρουσιάζουμε τις κορυφαίες επιδόσεις ανδρών ανά αιώνα, και μπορείτε να βγάλετε από μόνοι σας τα συμπεράσματά σας, για το εξαιρετικό παρελθόν και παρόν τού κυπριακού στίβου, με το μέλλον να προβλέπεται ευοίωνο, με την προσδοκία ότι κάποιοι νεαροί αθλητές θα στοχεύσουν στην κατάρριψη των ρεκόρ, ιδιαίτερα αυτών που κρατούν πολλά χρόνια.

* Η έρευνα έγινε την περίοδο από το 1896 έως τις 31 Μαρτίου 2026.

* Με μαύρα γράμματα τα υφιστάμενα παγκύπρια ρεκόρ σε κάθε αγώνισμα.

* Στη φωτογραφία οι κάτοχοι των παγκύπριων ρεκόρ ανδρών.

ΠΗΓΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: Worldathletics, opentrack, Αντώνη Δράκου: «Χρυσοί Παγκυπριονίκες 1896 - 1998», Αντώνη Δράκου «Ο στίβος τής Κύπρου».

ΟΙ ΚΟΡΥΦΑΙΕΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΑΝΔΡΩΝ ΑΝΑ ΑΙΩΝΑ

100Μ.

1896 - 1999      Γιάννης Ζησιμίδης                   1996      10.11

2000 - 2019      Πρόδρομος Κατσαντώνης          2003      10.19

2020 - 2026      Σταύρος Αυγουστίνου                2024      10.51

200Μ.

1896 - 1999      Πρόδρομος Κατσαντώνης      1998      20.37

2000 - 2019      Άννινος Μαρκουλλίδης               2003      20.59

2020 - 2026      Σταύρος Αυγουστίνου                2024      21.15

400Μ.

1896 - 1999      Ευριπίδης Δημοσθένους         1999      46.16

2000 - 2019      Γεώργιος Αβραάμ                       2013      46.83

2020 - 2026      Παΐσιος Δημητριάδης                 2025      46.53

800Μ.

1896 - 1999      Σπύρος Σπύρου                        1983      1:47.17

2000 - 2019      Χρίστος Δημητρίου                     2018      1:47.19

2020 - 2026      Σταύρος Σπύρου                         2021      1:47.57

1.500Μ.

1896 - 1999      Σπύρος Σπύρου                          1989      3:39.76

2000 - 2019      Αμίν Χαντίρι                               2016      3:39.50

2020 - 2026      Αμίν Χαντίρι                                2021      3:41.25

5.000Μ.

1896 - 1999      Φίλιππος Φιλίππου                 1983      13:34.29

2000 - 2019      Αμίν Χαντίρι                                2017      14:12.89

2020 - 2026      Αμίν Χαντίρι                                2023      13:54.71

10.000Μ.

1896 - 1999      Μάριος Κασιανίδης                  1981      28:26.87

2000 - 2019      Νικόλας Φράγκου                       2019      30:09.68

2020 - 2026      Αμίν Χαντίρι                                2022      30:38.5 χ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ

1896 - 1999      Μάριος Κασιανίδης                     1982      2:19:51

2000 - 2019      Ρένος Θεοδώρου                        2003      2:25:33

2020 - 2025      Αμίν Χαντίρι                               2023      2:10:20

110Μ. ΕΜΠΟΔΙΑ

1896 - 1999      Πέτρος Ευριπίδου                       1979      13.92

                          Πρόδρομος Κατσαντώνης          1995      13.92

2000 - 2019      Μίλαν Τράικοβιτς                      2017      13.25

2020 - 2026      Μίλαν Τράικοβιτς                        2023      13.28

400Μ. ΕΜΠΟΔΙΑ

1896 - 1999      Σταύρος Τζιωρτζής                  1972      49.66

2000 - 2019      Κώστας Ποχάνης                        2001      49.95

2020 - 2026      Αναστάσιος Βασιλείου                2025      52.51

3.000Μ. ΣΤΙΠΛ

1896 - 1999      Φίλιππος Φιλίππου                 1983      8:24.01

2000 - 2019      Παναγιώτης Κυπριανού             2003      8:49.04

2020 - 2026      Νικόλας Φράγκου                       2022      9:02.63

ΥΨΟΣ

1896 - 1999      Νεόφυτος Καλογήρου                 1996      2,21μ.

2000 - 2019      Κυριάκος Ιωάννου                    2007      2,35μ.

2020 - 2026      Βασίλης Κωνσταντίνου              2021      2,24μ.

ΕΠΙ ΚΟΝΤΩ

1896 - 1999      Φώτης Στεφανή                          1994      5,40μ.

2000 - 2019      Νίκανδρος Στυλιανού (i)          2017      5,61μ.

2020 - 2026      Νίκανδρος Στυλιανού (i)             2020      5,42μ.

ΜΗΚΟΣ

1896 - 1999      Δημήτρης Αραούζος                1982      7,86μ.

                          Μιχάλης Ροδοσθένους            1986      7,86μ.

2000 - 2019      Ρένος Κολοκοτρώνης                 2000      7,70μ.

2020 - 2026      Ανδρέας Μαχαλλεκίδης              2025      7,69μ.

ΤΡΙΠΛΟΥΝ

1896 - 1999      Μάριος Χατζηανδρέου             1991      17,13μ.

2000 - 2019      Ζαχαρίας Άρνος                          2012      16,72μ.

2020 - 2026      Αντρανίκ Σαρκίς Αστζιάν (i)        2026      16,06μ.

ΣΦΑΙΡΟΒΟΛΙΑ

1896 - 1999      Λουκάς Λουκά                           1975      19,84μ.

2000 - 2019      Γιώργος Αρέστης (i)                    2009      19,43μ.

2020 - 2026      Πέτρος Μιχαηλίδης (i)                 2026      19,49μ.

ΔΙΣΚΟΒΟΛΙΑ

1896 - 1999      Δημήτρης Τούμπας                    1998      55,70μ.

2000 - 2019      Απόστολος Παρέλλης             2019      66,32μ.

2020 - 2026      Απόστολος Παρέλλης                2022      65,54μ.

ΣΦΥΡΟΒΟΛΙΑ

1896 - 1999      Ορέστης Ρωσσίδης                    1984      61,64μ.

2000 - 2019      Κωνσταντίνος Σταθελάκος         2015      75,32μ.

2020 - 2026      Ιωσήφ Κεσίδης                         2026      77,32μ.

ΑΚΟΝΤΙΣΜΟΣ

1896 - 1999      Χριστάκης Τελώνης                    1989      71,48μ.

2000 - 2019      Παρασκευάς Μπατζάβαλης    2019      77,65μ.

2020 - 2026      Ελευθέριος Κοντονικόλας          2022      76,39μ.

Παλαιό ακόντιο (έως 31/03/1986)

                          Χριστάκης Τελώνης                    1980      77,08μ.

ΔΕΚΑΘΛΟ

1896 - 1999      Γιώργος Ανδρέου                       1999      7.714β.

2000 - 2019      Γιώργος Ανδρέου                     2000      7.802β.

2020 - 2026      Έλβις Κριούκοφ                          2023      7.678β.

(i): indoor - κλειστός στίβος, χ: χρονόμετρο χειρός